Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak, vücut savunma sisteminin glutene karşı gösterdiği hassasiyet olarak tanımlanabilir. İnce bağırsağın iç yapısı, bir havluya benzetilebilir. Havludakine benzer şekilde girintiler ve çıkıntılardan oluşan ince bağırsak yüzeyi, çölyak hastalarında düzleşmeye başlar. Bu da besinlerin emiliminde azalmaya yol açar. Vücut savunma sistemi ise bu durumu sindirim problemleri, şişkinlik, ciltte bozulmalar, halsizlik, adet düzensizlikleri gibi belirtilerle ifade eder.

Çölyak hastalığında gluteni kesmek, bilinen tek tedavi yöntemidir. Ancak gluten diyetini gıdalarla sınırlamak yeterli değildir. Glutensiz diyette besinler kadar kişisel bakım ve kozmetik ürünlerinizin de içeriklerini titizlikle incelemelisiniz. Dudak nemlendiricisi, vücut losyonu, güneş kremi, makyaj malzemeleri, diş macunu, şampuan, saç kremi, sabun gibi günlük bakım ve kozmetik ürünleri de gluten içerikleri kontrol edilerek kullanılmalıdır.

Çölyak Hastaları Ne Yiyebilir?

Çölyak hastasıysanız, diyetinizden gluten içeren gıdaları çıkarmalısınız. Buna karşın marketlerde satılan glutensiz ürünleri diyetinize ekleyebilir, glutensiz doğal sebze ve meyveleri, bakliyatları tüketebilirsiniz. Gluten içermeyen gıdalar konusunda detaylı bilgi almak içinse Glutensiz Beslenme sayfamızı ziyaret etmenizi öneririz. Hastalarda sık rastlanan durumlardan biri de Çölyak ve diyabet hastalıklarının beraber bulunmasıdır. Bu gibi durumlarda hem glutensiz hem de diyabetik diyet uygulanması gerekir. Glutensiz diyet, diyabet diyetini daha da zorlaştıran bir diyet değildir.

Çölyak Hastalığı Genetik mi?

Çölyak hastalığı genetik bir hastalıktır ancak ailede çölyak hastası olmaması, çocukta da olmayacağı anlamına gelmez. Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Deniz Duman, daha çok genetik nedenlere bağlı bir hastalık olan çölyak hastalığının, nasıl aktif hale geçtiğine dair bilgilerin henüz yetersiz olduğuna dikkat çekiyor. Hastalığın tanı aşamasında genetik testlere başvurabiliriz. Ne var ki, çölyak hastalığı ile ilişkili genetik değişiklikler sağlıklı insanların yaklaşık üçte birinde mevcuttur. Bu nedenle çölyak hastalığı tanısı için genetik mutasyonların varlığı hastalığı teşhis etmeye yeterli bulunmazken yokluğu hastalığı dışlamada çok yardımcıdır. Ülkemizden yapılan yeni bir araştırmada çölyak hastası çocukların akrabalarının % 4.8’inin ince bağırsaklarında çölyak hastalığı ile uyumlu hasar tespit edilmiştir. (J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2012;55(2):205-8.)


Çölyak hastasıyım. Gluten diyeti uyguluyorum ama çok kilo aldım. Ne yapmalıyım?
Çölyak hastası olmam çocuk sahibi olmama engel midir?
Çölyak hastalığı zamanla geçer mi?
Çölyak hastaları siyez unu kullanabilir mi?
Gluten diyetine ara verip, yeniden başlayabilir miyim?
Çölyak hastasıyım. Gluten tüketirsem midem yıkanmalı mı?
UZMANA BİR SORUM VAR! PROF. DR. DENİZ (GÜNEY) DUMAN Soru Sor Sıkça Sorulan Sorular